Fiscaal Woordenboek België 2026
Meer dan 50 Belgische fiscale termen eenvoudig uitgelegd. Vind snel de definitie die u zoekt.
VAA — Voordeel van Alle Aard
Niet-monetair voordeel toegekend door de werkgever aan de werknemer (bedrijfswagen, woning, pc voor privégebruik, enz.). Het wordt forfaitair gewaardeerd en toegevoegd aan de belastbare basis van de PB.
→ VAA bedrijfswagen berekenenAanvullende activiteit
Activiteit uitgeoefend naast een hoofdbetrekking als werknemer of een pensioen. Kan gedeeltelijk vrijgesteld zijn (deeleconomie, verenigingswerk). Inkomsten boven de drempels worden belast via de PB.
Arbeidsongeschiktheid (RIZIV)
Toestand waarbij een werknemer door ziekte of accident tijdelijk of definitief niet kan werken. De uitkering wordt betaald door het ziekenfonds (RIZIV) na een wachttijd en is onderworpen aan bedrijfsvoorheffing en RIZIV-bijdrage.
→ Uitkering berekenenAfschrijving (fiscale)
Jaarlijkse aftrek van een deel van de aanschaffingswaarde van een bedrijfsmiddel als beroepskost. De afschrijvingsduur hangt af van de aard van het activum. Lineaire en degressieve methoden zijn toegestaan, afhankelijk van het activum.
→ Afschrijvingen berekenenPB — Personenbelasting
Jaarlijkse belasting op de inkomsten van natuurlijke personen die in België wonen. Progressief per schijf (25% tot 50%). Inclusief gemeentelijke opcentiemen (gemiddeld 7%). Berekend via de jaarlijkse belastingaangifte op MyMinfin.
→ PB simulerenBelastbaar inkomen
Inkomen waarop de belasting wordt berekend. Verkregen na aftrek van RSZ-bijdragen, beroepskosten en diverse vrijstellingen van het bruto beroepsinkomen.
Bedrijfsvoorheffing
Voorschot op de personenbelasting, ingehouden aan de bron door de werkgever op beroepsinkomsten (lonen, vergoedingen). Berekend volgens officiële schalen. De regularisatie gebeurt via de jaarlijkse belastingaangifte.
Belastingvermindering
Aftrek rechtstreeks op de verschuldigde belasting (niet op het inkomen). Voorbeelden: pensioensparen (30% of 25%), woonbonus, energiebesparende investeringen. Niet terugbetaalbaar als ze de belasting overschrijdt (tenzij belastingkrediet).
BTW — Belasting over de Toegevoegde Waarde
Indirecte belasting op de verkoop van goederen en diensten. In België gelden tarieven van 6% (basisbehoeften, renovatie), 12% (bepaalde producten) en 21% (standaardtarief). De geïnde BTW wordt afgedragen aan de Staat door de BTW-plichtigen.
→ BTW berekenenBeurstaks (TOB)
Taks op Beursverrichtingen, geheven bij aan- en verkoop van beleggingen (aandelen, fondsen, obligaties). Tarieven variëren van 0,12% tot 1,32% afhankelijk van het type instrument. Ingehouden door de tussenpersoon bij transacties op Belgische rekeningen.
→ Beurstaks berekenenCAO-bonus (bonus CAO 90)
Niet-recurrente resultaatsgebonden bonus die via een collectieve arbeidsovereenkomst kan worden toegekend. Vrijgesteld van RSZ en PB tot een jaarlijks plafond (3.948 € in 2026). Aantrekkelijk alternatief voor loonsverhoging voor zowel werkgever als werknemer.
→ CAO-bonus berekenenRSZ — Rijksdienst voor Sociale Zekerheid
Int de socialezekerheidsbijdragen van werkgevers en werknemers. Persoonlijk aandeel werknemer: 13,07% van het brutoloon. Patronale bijdrage: ± 25%. Financiert het pensioen, de werkloosheid, de gezondheidszorg, arbeidsongevallen en de kinderbijslag.
RSVZ — Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen
Beheert de sociale zekerheid van zelfstandigen in België via de sociale verzekeringskassen. Houdt toezicht op de inning van bijdragen en de sociale rechten van zelfstandigen (pensioen, gezondheidszorg, kinderbijslag).
→ Bijdragen berekenenBelastingaangifte
Jaarlijks formulier ingediend bij de belastingadministratie om uw inkomsten te vermelden en de definitief verschuldigde belasting te berekenen. In België via Tax-on-Web (MyMinfin). Deadline: eind juni (papier) of eind juli (online).
Registratierechten
Gewestelijke belasting bij de aankoop van een onroerend goed. Tarief verschilt per gewest: 3% (Vlaanderen, hoofdverblijfplaats), 12,5% (Wallonië, Brussel algemeen tarief) met specifieke verminderingen per gewest.
→ Registratierechten berekenenErfbelasting (successierechten)
Gewestelijke belasting op de netto-waarde van via erfenis overgedragen goederen. De tarieven variëren per gewest (Wallonië, Vlaanderen, Brussel), de verwantschapsgraad en de waarde van de nalatenschap. In rechte lijn beginnen de tarieven bij 3%.
→ Erfbelasting berekenenDubbele belasting
Situatie waarbij hetzelfde inkomen twee keer belast wordt (bv. dividenden van een dochteronderneming belast in de VenB, dan opnieuw bij de moeder). Internationale belastingverdragen en de DBI-aftrek (definitief belaste inkomsten) bieden een oplossing.
Fiscale vrijstelling
Gehele of gedeeltelijke vrijstelling van belasting voor bepaalde inkomsten of situaties. Voorbeelden: eerste schijf spaarboekje (1.020 €/jaar in 2026), maaltijdcheques onder voorwaarden, VVPRbis-dividenden aan verlaagd tarief.
Pensioensparen
Langetermijnspaarregeling met belastingvermindering. In 2026 twee opties: max. 1.020 € storten (30% vermindering) of max. 1.310 € (25% vermindering). Het kapitaal is onderworpen aan een belasting van 8% op 60-jarige leeftijd, daarna vrij opneembaar op 64 jaar.
→ Pensioensparen simulerenBeroepskosten
Uitgaven gedaan om beroepsinkomsten te verwerven of te behouden, aftrekbaar van de belastbare basis. Keuze: forfait (30% van het brutoloon, geplafonneerd op 5.520 € in 2026) of werkelijke kosten met bewijsstukken.
→ Forfaitaire beroepskosten berekenenNotariskosten
Alle kosten verbonden aan een notariële akte bij aankoop van een onroerend goed: honoraria (degressief tarief), registratierechten, aktekosten en diverse taksen. Vertegenwoordigen doorgaans 10-15% van de aankoopprijs afhankelijk van het gewest.
→ Notariskosten berekenenHuurwaarborg
Bedrag gestort door de huurder als garantie voor de betaling van huur en correcte uitvoering van de huurovereenkomst. Wettelijk beperkt tot 2 of 3 maanden huur afhankelijk van de wijze van samenstelling (geblokkeerde bankrekening of bankwaarborg). Niet belastbaar of aftrekbaar.
Groepsverzekering
Collectief verzekeringscontract afgesloten door de werkgever ten behoeve van zijn werknemers om een aanvullend pensioen (2e pijler) op te bouwen. Premies zijn aftrekbaar voor de werkgever en onderworpen aan de belasting op pensioensparen (4,4%).
Excl. BTW (EXCL. BTW)
Bedrag van een goed of dienst vóór toepassing van de BTW. De vermelding excl. BTW is verplicht op professionele facturen. Om incl. BTW te berekenen: vermenigvuldigen met 1,21 (21%), 1,12 (12%) of 1,06 (6%).
→ BTW berekenenIPP / PB — Impôt des Personnes Physiques / Personenbelasting
Jaarlijkse belasting op de inkomsten van in België wonende natuurlijke personen. Progressief per schijven (25% tot 50%). Inclusief gemeentelijke opcentiemen (gemiddeld 7%). Berekend via de jaarlijkse belastingaangifte.
VenB — Vennootschapsbelasting
Belasting op de winst van vennootschappen. Tarief van 25% (normaal tarief). Kmo's kunnen genieten van een verlaagd tarief van 20% op de eerste 100.000 € winst, onder voorwaarden (bedrijfsleider bezoldigd voor min. 45.000 €, enz.).
RIZIV — Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering
Publieke instelling die de verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering beheert. Stelt medische tarieven vast, vergoedt zorgkosten en betaalt invaliditeitsuitkeringen via de ziekenfondsen. De persoonlijke RIZIV-bijdrage van werknemers bedraagt 3,55%.
→ Uitkering simulerenLoonindexering
Mechanisme voor automatische aanpassing van lonen aan de evolutie van het consumptieprijsindexcijfer (CPI). In België worden lonen per sector geïndexeerd op basis van CAO's. De gezondheidsindex (viermaandelijks gemiddelde) is de belangrijkste referentie.
Kadastraal inkomen (KI)
Forfaitaire jaarlijkse huurwaarde van een onroerend goed, vastgesteld bij de kadastrale perekwatie (1975, niet herzien sindsdien). Dient als berekeningsbasis voor de onroerende voorheffing en de belastingaangifte van vastgoedinkomsten. Sterk ondergewaardeerd tegenover huidige huurprijzen.
→ Impact KI berekenenGeïndexeerde huurprijs
Jaarlijkse aanpassing van de huurprijs aan de gezondheidsindex. Toegestaan voor de meeste huurovereenkomsten voor hoofdverblijfplaats. Nieuwe huurprijs = basishuurprijs × (nieuw indexcijfer / basisindexcijfer). Berekend op de verjaardag van het contract.
→ Geïndexeerde huur berekenenGereglementeerd spaarboekje
Gereglementeerde spaarrekening in België. Rente vrijgesteld van roerende voorheffing tot 1.020 €/jaar (2026) per belastingplichtige. Daarboven geldt een voorheffing van 15%. Wettelijk minimumtarief: 0,01% (basisrente) + 0,01% (getrouwheidspremie).
Maaltijdcheques
Extra-legaal voordeel toegekend door de werkgever voor maaltijdkosten. Vrijgesteld van RSZ en PB als de nominale waarde max. 8 € (2026) bedraagt en de werknemersbijdrage min. 1,09 € is. De werkgever neemt het restant op zich.
→ Maaltijdcheques berekenenBestuurder / Bedrijfsleider
Natuurlijk persoon (zaakvoerder, bestuurder) die een vennootschap wettelijk vertegenwoordigt. Hybride statuut: noch werknemer, noch klassieke zelfstandige. Zijn bezoldigingen worden belast via de PB. Afhankelijk van de rol, kan hij voor de sociale zekerheid als zelfstandige worden beschouwd.
Netto belastbaar inkomen
Inkomen na aftrek van RSZ-bijdragen en beroepskosten, waarop de PB wordt berekend. Niet te verwarren met het ontvangen nettoloon (na bedrijfsvoorheffing): het netto belastbaar inkomen is hoger omdat de bedrijfsvoorheffing een voorschot op belasting is.
Onroerende voorheffing
Jaarlijkse gewestelijke belasting op onroerende goederen, berekend op basis van het niet-geïndexeerd kadastraal inkomen, vermenigvuldigd met een gewesttarief en de gemeentelijke en provinciale opcentiemen.
→ Onroerende voorheffing berekenenGemeentelijke opcentiemen
Aanvullende centiemen geheven door gemeenten op de PB van inwoners. Uitgedrukt als percentage van de basisbelasting. Het landelijk gemiddelde bedraagt ± 7% maar varieert van 0% tot 9% per gemeente. Ze worden automatisch berekend.
Wettelijk pensioen (1e pijler)
Pensioen uitbetaald door de Staat via de RVP (werknemers) of het RSVZ (zelfstandigen). Berekend op basis van inkomsten en loopbaanjaren. Vervangingspercentage: 60% (alleenstaande) tot 75% (gezinsstelsel). Wettelijke pensioenleeftijd: 67 jaar vanaf 2025.
→ Pensioen simulerenAanvullend pensioen (2e pijler)
Pensioenopbouw via de werkgever (groepsverzekering, pensioenfonds) of individueel voor zelfstandigen (VAPZE). Vult het wettelijk pensioen van de 1e pijler aan. Bijdragen genieten fiscale voordelen.
→ VAPZE simulerenRoerende voorheffing
Bronheffing op roerende inkomsten (dividenden, interesten). Algemeen tarief: 30%. Verlaagde tarieven: 15% voor gereglementeerde spaarrekeningen boven de vrijgestelde schijf. Ingehouden door de financiële instelling of de uitkerende vennootschap.
→ Roerende voorheffing berekenenWerkbonus
Vermindering van persoonlijke RSZ-bijdragen toegekend aan werknemers met lage lonen (≤ 2.756,46 €/maand in 2026). Maximum 318,21 €/maand voor lonen lager dan 1.945,38 €. Automatisch toegepast door de werkgever.
→ Werkbonus berekenenFiscale regularisatie
Correctie van de belastingaangifte na controle of ontdekking van fouten. Kan leiden tot aanvullende belasting met nalatigheidsintresten en boetes, of een terugbetaling bij te veel betaalde belasting. Spontane regularisatie geniet doorgaans een gunstiger behandeling.
Vervangingsinkomen
Inkomen dat een beroepsinkomen vervangt (werkloosheidsuitkering, invaliditeitsuitkering, pensioen, tijdskrediet). In principe onderworpen aan de PB, vaak aan verlaagd tarief. Sommige zijn aan een verlaagde bedrijfsvoorheffing onderworpen.
→ Werkloosheidsuitkering simulerenBrutoloon
Totale overeengekomen bezoldiging vóór aftrek van persoonlijke RSZ-bijdragen (13,07%) en bedrijfsvoorheffing. Dit is het bedrag in uw arbeidscontract. De werkelijke werkgeverslast omvat ook de patronale bijdragen (± 25%).
Nettoloon
Bedrag dat effectief op uw bankrekening wordt gestort na aftrek van RSZ-bijdragen (13,07%) en bedrijfsvoorheffing. Extra-legale voordelen (maaltijdcheques, bedrijfswagen) zijn in het nettoloon niet opgenomen als cash.
→ Nettoloon berekenenManagementvennootschap
Vennootschap als tussenpersoon tussen een zelfstandige professional en zijn klanten, die fiscale optimalisatie mogelijk maakt (VenB-tarief 20%/25% vs PB tot 50%). Onderworpen aan toenemende antimisbruikregels. Vereist een nauwgezet beheer.
Effectief belastingtarief
Verhouding tussen de totale betaalde belasting en het totale belastbare inkomen. Altijd lager dan het marginale tarief omdat de inkomsten progressief per schijf worden belast. Reële indicator van de belastingdruk van een belastingplichtige.
Marginaal belastingtarief
Tarief van toepassing op de laatste inkomensschijf. In België bedraagt het maximale marginale PB-tarief 50% (inkomsten boven 48.320 € in 2026). Dit is het tarief dat op elke extra euro belastbaar inkomen van toepassing is.
BTW — Belasting over de Toegevoegde Waarde
Indirecte belasting op de verkoop van goederen en diensten. In België gelden tarieven van 6%, 12% en 21%. De geïnde BTW wordt afgedragen aan de Staat door de BTW-plichtigen via periodieke aangiften.
→ BTW berekenenIncl. BTW (INCL. BTW)
Prijs inclusief BTW, het bedrag dat de consument betaalt aan de kassa. Om excl. BTW te berekenen: delen door 1,21 (21%), 1,12 (12%) of 1,06 (6%).
→ BTW berekenenVruchtgebruik
Zakelijk recht waarbij een persoon (vruchtgebruiker) een goed mag gebruiken en er de vruchten van mag plukken, terwijl het eigendom bij een andere persoon (blote eigenaar) berust. Vaak gebruikt bij successieplanning. Eindigt bij overlijden van de vruchtgebruiker of op de vooraf bepaalde einddatum.
VVPRbis
Fiscaal regime waarmee kmo's dividenden kunnen uitkeren aan een verlaagd tarief roerende voorheffing: 20% (dividenden 2e jaar) of 15% (vanaf het 3e jaar) in plaats van 30%. Voorwaarden: nieuwe aandelen uitgegeven na 1/7/2013, volgestort in geld, aandelen op naam.
→ VVPRbis simulerenVoorafbetalingen belasting
Kwartaalbetalingen van belasting die zelfstandigen en bedrijfsleiders moeten doen om een belastingvermeerdering te vermijden. Deadlines in 2026: 10 april, 10 juli, 10 oktober en 20 december. Tijdige betaling vermijdt een vermeerdering van 6,75%.
→ Voorafbetalingen berekenenBronheffing (Withholding tax)
Inhoudingen aan de bron op inkomsten betaald aan niet-ingezetenen. In het Belgische recht komt dit overeen met de roerende voorheffing op dividenden, interesten en royalty's betaald aan het buitenland. Belastingverdragen kunnen dit tarief verlagen.
Werkloosheidsuitkering
Uitkering van de RVA aan werknemers die onvrijwillig werkloos worden, mits ze voldoen aan de toelatingsvoorwaarden (arbeidsverleden, inschrijving als werkzoekende). Bedrag hangt af van het vroegere loon, de gezinssituatie en de uitkeringsduur.
→ Werkloosheidsuitkering simuleren